تبلیغات
.: جهاد مقدس :. - مناظرات حضرت امام رضا(علیه السّلام)

مناظرات حضرت امام رضا(علیه السّلام)

یکشنبه 15 اسفند 1389 00:39

 
ارسال شده در: عالم آل محمّد(صلی الله علیه وآله و سلّم) ،

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اللّهُمَّ صَلّ عَلی عَلِیَ بنِ موسی ، اَلّذیِ ارتَضَیتَه و رَضَّیتَ به مَن شِئتَ مِن خَلقِکَ، اللّهُمَُ و کَما جَعَلتَه حُجَّة عَلی خَلقِکَ و قَائِمًا بِامرِک، وَ ناصِرًا لِدینِک وَ شاهِدًا عَلی عِبادِکَ وَ کَما نَصَحَ لَهُم فِی السِّرِ وَ العَلانِیَة وَ دَعا اِلی سَبیلِکَ بِالحِکمَة وَ المَوعِظَة الحَسَنة فَصَلّ علیه اَفضَلَ مَا صَلَّیتَ عَلی اَحَدٍ مِن اَولیائِکَ وَ خیَرَتِکَ مِن خَلقِک، ِانَّکَ جَوادٌ کَریم.

سلام بر عالم آل رسول الله(صلّی الله علیه و آله و سلّم)

    لشکرکشی و کشورگشایی­های" ابوبکر و عمر" در طی سال­های پس از رحلت حضرت رسول اکرم(صلّی ا...علیه وآله وسلّم)؛ بدون توجه به دستورات و توصیه های حضرت(صلّی الله علیه و آله و سلّم)؛ سبب گردیدکه اسلام به طور ناقص توسط سپاهیان، به سایر نقاط جهان از شرق آسیا تا غرب آفریقا و جنوب اروپا که تحت سیطره "حکومت­های خلفا" درآمده بودند، منتقل گردد. بدیهی است در این آمیختگی ملیت­ها و فرهنگ­های ایرانی، رومی، آفریقایی و غیره، ملّت­ها از آداب، رسوم و عقایدیکدیگر تاثیرمی­پذیرند. در طی این سال­ها فلسفه و خطوط فکری­گوناگونی به جامعه­اسلامی روی­آورد. حرکت انتقالی علوم از سرزمین­های­اسلامی به سایر نقاط جهان؛ اندیشمندان و طالبان علم را با علوم، فنون و دانشِ عالمان مسلمان آشنا نمود و در پی آن اشتیاق دانشمندان مسلمان برای ترجمه آثار علمی ایرانیان، یونانیان و قبطیان؛ از ایران، اروپا و مصر را در پی داشت.در این میان پاره ای از افکارِ مطرح، با اندیشه­های اسلامی در تضاد بود که فرصت مناسبی را برای معاندان و دشمنان اسلام و تشییع فراهم می­نمود. آغاز عصر ترجمه کتب علمی و فلسفی به زبان عربی که از دوره امویان آغاز گردید و در دوره بنی­عبّاس تا عهد مأمون، به نهایت کمال خود رسید، راه را برای اختلاط آموزه­های غیراسلامی با عقاید وآموزه­های اسلامی و رواج تحریف­های فکری باز کرد. به نقل تاریخ، بنی­عبّاس که در تلاش برای جلوگیری از رواج تشییع و سرگرم نمودن علماء و مردم به مسائلی غیر ازحکومت و نابسامانی­های امّت بودند، از این شرایط استقبال کرده، زمینه رشد افکار التقاطی را فراهم می­ساختند. به این ترتیب علما به پاسخ­دهی فرقه­های التقاطی و شبهات و مردم کوچه و بازار به مسائل فلسفی و کلامی، مشغول شدند. در این میان حضور علما و اندیشمندانِ آگاه به تمامی جوانب مسائل مذکور و آشنا به اسلام، برای هدایت امور ضروری بود. در این شرایط اهل­بیت(صلوات الله علیهم اجمعین) همواره امّت را به بررسی، دقّت و تامّل در وضع موجود و عوامل زمینه ساز آن، دعوت می­نمودند تا در شناسایی نابسامانی­ها، توانمند و نسبت به مسئولیت سیاسی خویش آگاه گردند و از دام فرقه­های التقاطی رها شوند. اختلاف­های بنی­مروان و بنی­عبّاس، از زمان حضرت امام محمّد­باقر و حضرت امام جعفر صادق(صلوات الله علیهما) شرایط مساعدی برای احیاء وترویج معارف اسلامی و برگزاری جلسه­های مناظره در زمینه­های گوناگون و تشکیل حلقه­های درس را به وجود آورد. طالبان علم و صاحب­نظران در علوم مختلف؛ برای تبادل­نظر در حلقه­های درس، مناظره و مباحثه­های حضرت امام محمّدباقر(علیه­السّلام) و حضرت امام جعفر صادق(علیه­السّلام) شرکت می­نمودند. امام صادق(علیه­السّلام) برای تبیین اصول مذهب شیعه و تبیین فقه و تفکر شیعی از قالب این مجالس نیز استفاده کرده و پایه­های مذهب شیعه، که از زمان حیات رسول خدا(صلّی ا... علیه وآله وسلّم) پی­ریزی شده بود، استوار کردند. بدین ترتیب حرکت فکری- فرهنگی حضرت صادق(علیه­السّلام) به مذهب جعفری مشهور گردید. در ادامه این حرکت، دوران حضرت امام رضا(علیه السّلام) نیز عصر تبادل علمی و ترجمه بود. در این دوران کلامیون مسلمان، علم کلام اسلامی را برای مقابله با سایر کلامیون،که اوج فعالیت­هایشان در عصر امام رضا(علیه السّلام) بود، ایجاد نمودند.

سلام بر شمس الشموس آل محمّد، علی بن موسی الرّضا(علیهم السلام)

 حضرت امام رضا(علیه السّلام) در دوران رویشِ فلسفه­های کلامی و نحله­هایی با تفاسیر متفاوت از دین­اسلام، در عصر رواج شعر و شاعری، تأویل و أقاویل، درخشیدند. به نقل روایت، حضرت امام صادق(علیه السّلام) همواره حضرت امام رضا(علیه السّلام) را "دادرس، فریادرس، نور فهم وحکم امّت"... غَوْثَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ غِیَاثَهَا وَ عِلْمَهَا وَ نُورَهَا وَ فَهْمَهَا وَ حُكْمَهَا"... معرفی می­نمودند؛ "کسی که سخن او حکمت و خاموشی او علم است، بیان می­کند برای مردم آنچه را که اختلاف در آن است "...  قَوْلُهُ حُكْمٌ وَ صَمْتُهُ عِلْمٌ یُبَیِّنُ لِلنَّاسِ مَا یَخْتَلِفُونَ فِیه" ... (شیخ صدوق(قرن 4 ه.ق)، 1378: ج1، 24). به نظر می­رسد حضرت امام رضا(علیه السّلام) در مواجهه با افکار و فرقه­های پدید آمده، به طور کلّی سه روش را به کار بردند: مناظره، تربیت شاگردان و مکتوبات حدیثی شامل احادیث و مواردی که از حضرت (علیه السّلام) نقل گردیده است.

 

این بحث بسیار عمیق و مفصّل است که اگر مقدور شود، ادامه می یابد...




هم اندیشی