تبلیغات
.: جهاد مقدس :. - "اندیشه های جامعه شناختی امام خمینی (قدّس سرّه) در خصوص فرهنگ ایرانیان"1

"اندیشه های جامعه شناختی امام خمینی (قدّس سرّه) در خصوص فرهنگ ایرانیان"1

پنجشنبه 1 مرداد 1388 17:31

 
ارسال شده در: سیری در اندیشه های امام خمینی(رحمة الله علیه) ! ،
  • با نگاهی به سخنان حضرت امام خمینی (قدّس سرّه) می توان دریافت که ایشان همواره در صحبت از بیماری فرهنگی ایرانیان و تحولات آن به معضل "غربزدگی" اشاره می نمایند. شاید بتوان به نوعی رابطه هم نشینی[1] میان دو اصطلاح "غربزدگی" و "فرهنگ ایران" در جملات امام خمینی (ره) اشاره نمود. که اشاره به واقعیت کلی روابط فرهنگی ایرانیان در ارتباط با خود و سایرین دارد. و شاید بتوان "غربزدگی" را به کلید واژه ای در امر جامعه شناسی فرهنگی ایران تشبیه نمود ، یک خصیصه ملّی ! حضرت امام خمینی (ره) بیشتر در سالهای اولیه پس از پیروزی انقلاب به  بیماری فرهنگی ایرانیان یعنی"غربزدگی" ، اشاره مستقیم می نمایند، در بررسی مجموعه رهنمودهای امام خمینی (ره) که بصورت 21 جلد کتاب با نام "صحیفه نور" گردآوری شده است ؛ بیشتر در جلدهای اولیه که اشاره و روی سخن ایشان به آسیب های دوران طاغوت می باشد، این اصطلاح به طور مستقیم بکار رفته است.
  • در مطالعه ای بر روی مجموعه سخنان حضرت امام خمینی (ره) ، مولفه های را با عناوین " ماهیت بیماری فرهنگی ایرانیان"، "علل بیماری " ،"نشانه های بیماری "، " روشهای ایجاد و ترویج غربزدگی "، "کانون های بیماری و سلامت" و در نهایت راه حل های عبور از این بیماری را استخراج نموده اند.این بررسی اولیه می باشد و نیاز به کار بیشتر و دقیق تر می باشد. اما در همین حد نیز کاری بس بزرگ و قابل تقدیر است . چرا که ایده های بسیاری برای مطالعه هدفمند و دقیق رهنمودهای حضرت امام(ره) را چه از طریق نرم افزار و یا حتی مطالعه مجموعه کتاب های "صحیفه نور" را فراهم می سازد.

 

 چرا که در روزگار فتنه، و با وجود شیپورهای گوشخراش ِ سی ان ان و بی بی سی و ...، پرحرفی ها بسیار است و بیچاره انسان گرفتار در عصر توهم آزادی فردی و انتخاب شخصی ، توهم تعدد وسایل ارتباط جمعی، توهم بی طرفی رسانه ها و صاحبانشان، توهم ...! و بعد هم گذاشتن عمر بی بازگشت در راه درک و کشف اصطلاحات و مزخرفات ِ رایج...  به قول حضرت امام(ره) در نامه اخلاقى به خانم فاطمه طباطبایى، که می فرمایند ... به این اصطلاحات كه دام بزرگ ابلیس است بسنده مكن و در جستجوى او- جلّ و علا- باش، جوانى‏ها و عیش و نوش‏هاى آن بسیار زودگذر است(صحیفه جلد 20،ص 166). پس چه شایسته که سخنان کسی را تکرار کنیم که احیاگر اسلام ناب محمدی (صلی ا... علیه وآله و سلم) بودند .

  • نکته بسیار مهمی که در اینجا لازم به ذکر است، فرمایشی خطاب به مسئولین صداوسیما می باشد: 

"... ما در شرایط کنونی دسترسی به معصوم(علیهم السلام) نداریم، بهتر از امام (ره) هم نداریم. پس به صحبتهای امام (ره) از ابتدا تا به آخر عمل نمائید و قیچی نکنید... ."

 

با در نظر داشتن فرمایش ایشان، این بررسی ها صرفا جهت آشنایی بیشتر و ایجاد انگیزه برای مانوس شدن با سخنان امام (ره) می باشد و ذکر شماره صحیفه و صفحات برای پی گیریهای آتی و مطالعه کاملتر می باشد.

در ادامه سعی بر آن خواهد بود که ان شاءالله، مطالب دسته بندی شده ، جامع و مجمل در پست های جداگانه ارائه گردد.

در ابتدا باید دید شان سخن گویی حضرت امام (ره) در حوزه های رسانه ، جامعه شناسی و ... از چه بابی است و در کدامیک از حوزه های کلی نظری جای می گیرد.

 

  • در یک دسته بندی توسط دنیس مک کوئیل، در حوزه مطالعات نظریه های ارتباطی ، 4 دسته نظریه کلی مطرح است :

1. نظریه های علمی -اجتماعی      Social scientific theories

2. نظریه های هنجاری                      Normative theories

3. نظریه های کارکردی                      Working theories

4. نظریه های عقل سلیم                 Commonsense theory

...

- دسته اول ، نظریات کلان را شامل می شود که برای دسته بندی های علمی به کار می رود، به عبارتی اظهارات کلی درباره ماهیت، عملکرد و تاثیرات رسانه که از شواهد و مشاهدات عینی نشات می گیرد. برای اظهار نظر در این دسته نظریات ،لزومی به داشتن دانش تخصصی در آن رشته نیست، بلکه مطالعه و داشتن دیدگاه در حوزه مورد مطالعه کفایت می کند. لازم به ذکر است که امروزه  به این دسته نظریات با تردید نگریسته می شود، چرا که اعتقاد مخالفین بر این است که با توجه به تحولات جوامع، ارائه یک نظریه کلی برای همه،به دیدگاه جامع و همه جانبه نظریه پرداز نیاز دارد.

- دسته دوم یا نظریه های هنجاری – ارزشی؛ باید ها و نبایدها را در هر حوزه را مشخص می نماید.

- در دسته سوم یا نظریات کاربردی، که برای کاربران و فعالین حوزه های رسانه تدوین گردیده است.

- دسته آخر، نظریات متعارف یا عقل سلیم که اظهار نظرات عرف و کلی در سطح جامعه در ارتباط با رسانه ها را شامل می شود. هر آنچه بر اساس عقل فردی و تجربیات شخصی درک می گردد.

بر این اساس ، غیر از دسته سوم ، یعنی نظریه های کارکردی،  نظریات ایشان در هر سه دسته دیگر جای می گیرد. امام دیدگاهی کلان داشتند ، جامعه شناس دوران خود بودند، تاحدی که توانستند جامعه خود را متحول نمایند. ایشان در دوران کودکی خود به مجلس می رفتند و وقایع آن دوران(زمان آیت الله مدرس) را از نزدیک رصد می نمودند و ... .

 

 

پی نوشت ها :

  1. کوثری ، مسعود، "نشانه شناسی رسانه های جمعی" ،رسانه : فصلنامه علمی-ترویجی وسایل ارتباط جمعی ،سال19، شماره 73، بهار 1387، صص56 -31.
  2. جعفری، علی،اندیشه های جامعه شناختی امام خمینی(ره) در خصوص فرهنگ ایران ، 1387.
  3. محکی، علی اصغر،جزوه درسی نظریه های ارتباطی، 1387.



[1] . در همه نظام های نشانه ای، به دو شیوه می توان ارتباط نشانه ها را با یکدیگر بررسی نمود : همنشینی و جانشینی.

در نشانه شناسی به همنشینی (syntagm) و به جانشینی (paradigm) گفته می شود. با این حال ترجمه دو اصطلاح در زبان فارسی رساتر است. پارادیم ، مجموعه نشانه هایی را در بر می گیرد که هر یک می توانند به جای دیگری در یک زنجیره همنشینی قرار گیرند. هر زبان یا نظام نشانه ای ، مجموعه ای از پارادایم هاست ( کوثری، 1387،55).

...

 

ادامه دارد...




هم اندیشی